To słowo wydaje się bardzo proste, bo poznajemy je już na początku nauki włoskiego: il piatto, czyli „talerz”, w liczbie mnogiej - i piatti.
- Metti i piatti a tavola, per favore. - Połóż proszę talerze na stole.
Ale piatto to jedno z tych włoskich słów, które szybko pokazują, że jedno polskie tłumaczenie zdecydowanie nie wystarczy. Bo…
⚠️ jeśli we włoskiej restauracji usłyszysz słowo piatto, wcale nie musi chodzić o naczynie...😉 Piatto to również „danie”, czyli to, co znajduje się na talerzu:🍝
- La carbonara è uno dei miei piatti preferiti. - Carbonara jest jednym z moich ulubionych dań.
- Qual è il piatto tipico di questa regione? - Jakie jest typowe danie tego regionu?
I właśnie dlatego we włoskim menu spotkasz:
📌 il primo piatto - pierwsze danie, np. makaron lub risotto,
📌 il secondo piatto - drugie danie, najczęściej mięso lub ryba,
📌 il piatto del giorno - danie dnia,
📌 il piatto tipico / regionale - typowe, regionalne danie,
📌 il piatto unico - danie, które samo w sobie stanowi cały posiłek.
Możemy też powiedzieć:
⭐ un piatto di pasta - talerz / porcja makaronu,
⭐ un piatto di minestra - talerz zupy,
Ale tutaj piatto oznacza nie tyle sam talerz, ile również ilość jedzenia, którą na nim podajemy.
⚠️ Ale teraz odchodzimy od stołu, bo piatto jest także przymiotnikiem i oznacza „płaski”.😊
📌 uno schermo piatto - płaski ekran,
📌 un terreno piatto - płaski teren,
📌 una superficie piatta - płaska powierzchnia.
I zwróć uwagę, że jako przymiotnik piatto dopasowuje się do rodzaju i liczby: piatto → piatta → piatti → piatte.
⚠️ Może mieć też znaczenie przenośne. Jeśli coś jest pozbawione emocji, monotonne albo zwyczajnie nudne, możemy powiedzieć:
📌 una vita piatta - monotonne, nudne życie,
📌 una serata piatta - nudny, pozbawiony emocji wieczór.
⚠️ Jest jeszcze jedno wyrażenie, które warto znać! 🍝 Il piatto forte - dosłownie to najważniejsze, najlepsze danie posiłku:
- I dolci sono il piatto forte di questo ristorante. - Desery są specjalnością tej restauracji.
Ale Włosi używają go bardzo często również przenośnie, jako najmocniejszy punkt, główna atrakcja, specjalność:
- Il concerto sarà il piatto forte della serata. - Koncert będzie główną atrakcją wieczoru.
⚠️ I na koniec zdanie, które prawdopodobnie obiło Ci się już kiedyś o uszy:
- La vendetta è un piatto che si serve freddo.😈 - Zemsta jest daniem, które najlepiej smakuje na zimno.😉
Jak widzisz, piatto to jedno z tych niepozornych włoskich słów, które zaczynają się od prostego talerza, a kończą na daniu, płaskim ekranie, nudnym wieczorze i… zemście podawanej na zimno.😄