Znasz słowo la carità? Oznacza „dobroczynność”, „miłosierdzie”. Możesz więc je spotkać na przykład w wyrażeniu:
➡️ fare la carità - dawać jałmużnę, wspierać potrzebujących.
Ale kiedy Włoch nagle wykrzykuje: 🇮🇹 Per carità!… najczęściej wcale nie zaczyna rozmowy o działalności charytatywnej. To bardzo popularne wyrażenie, które może mieć wiele znaczeń. Wszystko zależy od sytuacji, tonu głosu, a czasami również od odpowiednio włoskiej gestykulacji.🤌😉
😱 PER CARITÀ! = Broń Boże! / Tylko nie to!
Ktoś proponuje Ci coś, czego absolutnie nie chcesz:
- Vuoi tornare in quel ristorante? - Chcesz wrócić do tej restauracji?
- Per carità! L'ultima volta abbiamo aspettato due ore! - Broń Boże! Ostatnio czekaliśmy dwie godziny!
Tutaj per carità jest zdecydowanym odrzuceniem pomysłu, więc używamy je w znaczeniu: „Broń Boże!”, „Tego by brakowało!”, „Tylko nie to!”
🙅 PER CARITÀ! = Ależ skąd!
Wyrażenie może też służyć do stanowczego zaprzeczenia:
- Ciao, ti disturbo? – Cześć, przeszkadzam Ci?
- Per carità! Entra! Mi fa piacere vederti.- Ależ skąd! Wchodź! Miło mi Cię widzieć.
Tutaj nie ma oburzenia. Wręcz przeciwnie, uspokajamy rozmówcę: „Nie, absolutnie nie!”.
😤 MA PER CARITÀ! = Daj spokój! / Proszę cię!
A teraz wyobraź sobie odpowiednią minę i ton głosu:
- Secondo me questo film è un capolavoro. - Moim zdaniem ten film to arcydzieło.
- Ma per carità! - No proszę cię! / Daj spokój!
Tutaj wyrażenie ma per carità wyraża niedowierzanie, irytację albo bardzo zdecydowaną dezaprobatę, więc brzmi jak nasze: „No proszę Cię!”, „Daj spokój!”, Co Ty w ogóle mówisz?!”. Oczywiście wszystko zależy od tonu.😉
🙏 PER CARITÀ… = Na litość boską… / Błagam…
Jest jeszcze użycie bliższe pierwotnemu znaczeniu tego słowa, kiedy prosimy albo błagamy, często z irytacją czy desperacją.
- Per carità, smettila di urlare! - Na litość boską, przestań krzyczeć!
- Per carità, non dirlo a nessuno! - Błagam, nie mów tego nikomu!
W zależności od sytuacji polskie tłumaczenie może więc brzmieć jak „proszę”, „błagam” albo mocniejsze „na litość boską!”.
⚖️ PER CARITÀ, MA… = owszem, ale…
I jeszcze jedno bardzo charakterystyczne użycie. Per carità może pojawić się wtedy, kiedy najpierw coś przyznajemy, a za chwilę dodajemy swoje „ale…”.
-Il film è bello, per carità, ma dura tre ore! - Film jest dobry, owszem, ale trwa trzy godziny!
- Marco è simpatico, per carità, ma parla troppo. - Marco jest sympatyczny, jasne, ale za dużo mówi.
To trochę takie: „zgadzam się, ALE…”😄
Widzisz więc, że per carità może wyrazić zgodę i odmowę, uspokoić rozmówcę albo pokazać irytację…
Per carità, kto powiedział, że włoski musi być logiczny?😂🇮🇹