Strona główna Blog Kontakt

PELLEGRINO ARTUSI: człowiek, który zjednoczył Włochy… przy stole

PELLEGRINO ARTUSI: człowiek, który zjednoczył Włochy… przy stole

Jeśli Włochy zjednoczyły się politycznie w XIX wieku, to kulinarnie zjednoczył je właśnie on: Pellegrino Artusi

Urodził się 4 sierpnia 1820 roku w Forlimpopoli, w regionie Emilia-Romagna. Syn zamożnego kupca, początkowo miał zostać handlowcem. Studiował krótko, resztę wiedzy zdobywał sam, był w dużej mierze autodidatta - samoukiem zakochanym w literaturze i klasykach. Przez lata prowadził rodzinny biznes, sprzedawał przyprawy, tkaniny, książki. Po dramatycznym napadzie bandyckim w 1851 roku jego rodzina przeniosła się do Florencji. Tam interesy szły tak dobrze, że w wieku 50 lat Artusi… przeszedł na emeryturę. I właśnie wtedy zaczęło się coś niezwykłego.

Jako dojrzały, niezależny finansowo mężczyzna, Artusi poświęcił się pasji: gotowaniu i eksperymentowaniu. Mieszkał w willi we Florencji z dwoma wiernymi współpracownikami: kucharzem Francesco Ruffillim i gospodynią Mariettą. To z nimi testował przepisy. Każdy przepis był sprawdzony, poprawiony, dopracowany. Nic nie było przypadkowe.

W 1891 roku, na własny koszt, wydał książkę:

📖„La scienza in cucina e l’arte di mangiar bene” („Nauka w kuchni i sztuka dobrego jedzenia”).

Profesor, który oceniał rękopis, powiedział mu podobno: „To książka, która nie odniesie sukcesu.” Jak bardzo się mylił...

📚 Artusi zawarł w niej 790 przepisów z różnych regionów Włoch. Nie był to tylko zbiór receptur, ale pierwszy kulinarny słownik zjednoczonych Włoch, w którym opowiadał o wielu smakach, dokładając do tego humor i ironię.😊

Artusi stale poprawiał język przepisów, upraszczał je, dostosowywał do czytelników. Za życia wydał 15 edycji książki. Dziś ma ona ponad 100 i została przetłumaczona na wiele języków, nawet na japoński. To właśnie dzięki niemu regionalne tradycje przestały być rozproszone. Stały się zjednoczoną la cucina italiana.

🏛 W Forlimpopoli działa dziś Casa Artusi (TUTAJ strona) - pierwszy „żywy dom” włoskiej kuchni domowej. To muzeum, restauracja, szkoła gotowania, biblioteka i miejsce spotkań, a wszystko poświęcone jednemu człowiekowi, który udowodnił, że kuchnia to kultura. 

Bo Artusi nie był tylko autorem przepisów, był on architektem tożsamości kulinarnej Włoch.

A jeśli chcesz zajrzeć do jego dzieła, możesz to zrobić TUTAJ. Może odkryjesz tam il tuo boccone del prete?😉

centrumbona
12.06.2026, 19:35