Czy wiesz, że tę samą czynność możemy opisać na dwa różne sposoby? Wszystko zależy od tego, jak zbudujemy zdanie.😊
Spójrz na przykład:
- Marco prepara la cena. - Marek przygotowuje kolację.
- La cena è preparata da Marco. - Kolacja jest przygotowywana przez Marka.
W pierwszym zdaniu mamy stronę czynną (forma attiva) - podmiotem jest Marco, czyli osoba, która wykonuje czynność.
W drugim zdaniu mamy stronę bierną (forma passiva) - podmiotem staje się la cena (kolacja), czyli to, na czym wykonywana jest czynność. Marco nadal przygotowuje kolację, ale zmienia się konstrukcja zdania.
Jak widzisz, czynność pozostaje ta sama, zmienia się tylko sposób jej przedstawienia.😊
A jak tworzymy stronę bierną po włosku? Zasada jest całkiem prosta!👇
🔎 W czasie teraźniejszym, czyli presente potrzebujemy dwóch elementów:
ESSERE w czasie presente + PARTICIPIO PASSATO,
czyli odmienionego czasownika essere (być) oraz imiesłowu czasu przeszłego czasownika głównego.
Zobacz, jak wygląda to w praktyce:
- Il libro è letto dagli studenti. - Książka jest czytana przez uczniów.📖
- Le lettere sono scritte da Giulia. - Listy są pisane przez Giulię.
- La pizza è preparata dal cuoco. - Pizza jest przygotowywana przez kucharza.🍕
💡 Ważne! W stronie biernej participio passato musi zgadzać się z podmiotem pod względem rodzaju i liczby.
Na przykład:
- Il documento è firmato. - Dokument jest podpisany.
- La lettera è spedita. - List jest wysłany.
- I documenti sono firmati. - Dokumenty są podpisane.
- Le lettere sono spedite. - Listy są wysłane.
🔄 A jak zamienić stronę czynną na bierną? Przyjrzyjmy się poniższemu zdaniu:
Forma attiva:
- Il professore spiega la regola. - Nauczyciel wyjaśnia zasadę.
Forma passiva:
- La regola è spiegata dal professore. - Zasada jest wyjaśniana przez nauczyciela.
Co się zmieniło?
Właśnie tak działa zamiana strony czynnej na bierną!😊
📍 Jeśli chcemy powiedzieć, przez kogo wykonywana jest czynność, używamy przyimka da, często połączonego z rodzajnikiem.
- Il quadro è dipinto da un artista italiano. - Obraz jest malowany przez włoskiego artystę.🎨
- La casa è pulita dalla signora Maria. - Dom jest sprzątany przez panią Marię.
- I prodotti sono venduti dai negozianti. - Produkty są sprzedawane przez sprzedawców.
💡 Ale uwaga! Nie zawsze musimy podawać wykonawcę czynności.
- L'italiano è parlato in molti Paesi. - Po włosku mówi się w wielu krajach. (Dosłownie: Włoski jest mówiony...😊)
- I biglietti sono venduti online. - Bilety są sprzedawane online.🎟️
W takich zdaniach najważniejsza jest informacja o samej czynności, a nie o tym, kto ją wykonuje.
✨ W języku włoskim w stronie biernej możemy również użyć czasownika venire zamiast essere. W czasie teraźniejszym tworzymy wtedy konstrukcję:
VENIRE w presente + PARTICIPIO PASSATO.
- La cena viene preparata da Marco. - Kolacja jest przygotowywana przez Marka.
- Le email vengono inviate ogni mattina. - E-maile są wysyłane każdego ranka.
- Il museo viene visitato da molti turisti. - Muzeum jest odwiedzane przez wielu turystów. 🏛️
⚠️ A czy każdy czasownik może wystąpić w stronie biernej? Nie! Stronę bierną tworzymy od czasowników przechodnich (verbi transitivi), czyli takich, które mogą mieć dopełnienie bliższe, więc odpowiada na pytania: kogo? co?.
Na przykład:
- Il dottore visita (kogo?) il paziente. → Il paziente è visitato dal dottore. - Lekarz bada pacjenta. → Pacjent jest badany przez lekarza.
- Maria legge (co?) un libro. → Il libro è letto da Maria. - Maria czyta książkę. → Książka jest czytana przez Marię.
Natomiast czasowniki takie jak andare (iść, jechać), arrivare (przybywać) czy dormire (spać) nie tworzą strony biernej w ten sposób, ponieważ nie mają dopełnienia bliższego, które mogłoby stać się podmiotem.
🧠 Czas na mały trening!💪🇮🇹 Przygotowaliśmy ćwiczenie interaktywne, w którym Twoim zadaniem będzie przekształcenie zdań ze strony czynnej na bierną.
👉 Kliknij TUTAJ.
I jak Ci poszło?😊 Z włoskiej strony biernej zapamiętaj więc dwie rzeczy:
- w stronie biernej uwaga przenosi się na to, co podlega czynności,
- participio passato musi zgadzać się z podmiotem pod względem rodzaju i liczby.🇮🇹
