Congiuntivo to tryb, który występuje tylko w językach romańskich, więc w języku polskim niestety go nie spotkamy. Może właśnie dlatego mamy z nim trochę problemów… Ale spokojnie: my się go nie boimy i będziemy go poznawać krok po kroku.😊
Zacznijmy od samej nazwy. Congiuntivo oznacza „łączący”, więc już to słowo podpowiada nam, że coś łączy. Ale co dokładnie? Dwa mniejsze zdania. A jakie? Pierwsze musi wyrażać coś co nie jest faktem lub potwierdzoną informacją, więc np.:
– opinię: Penso… - Myślę…
– wątpliwość: Dubito… - Wątpię…
– emocję: Sono felice… - Cieszę się…
– życzenie: Voglio… - Chcę…
– obawę: Ho paura… - Boję się…
Natomiast drugie zdanie rozwija tę myśl: mówi co myślimy, w co wątpimy, czego chcemy, czego się obawiamy…
I, jeśli te dwa mniejsze zdania łączy słowo che, czyli nasze „że” albo „żeby”, to czasownik drugiego zdania musi mieć formę congiuntivo.
To teraz zobaczmy, jak wyglądają te formy w congiuntivo presente (czasie teraźniejszym):
➡️ Czasowniki -ARE, np. parlare:
– ...che io parli con Maria. - …że rozmawiam z Marią.
– ...che tu parli con Maria. - …że rozmawiasz z Marią.
– ...che lui/lei parli con Maria. - …że rozmawia z Marią.
– ...che noi parliamo con Maria. - …że rozmawiamy z Marią.
– ...che voi parliate con Maria. - …że rozmawiacie z Marią.
– ...che loro parlino con Maria. - …że rozmawiają z Marią.
➡️ Czasownik -ERE, np. credere:
– ...che io creda a Maria. - …że wierzę Marii.
– ...che tu creda a Maria. - …że wierzysz Marii.
– ...che lui/lei creda a Maria. - …że wierzy Marii.
– ...che noi crediamo a Maria. - …że wierzymy Marii.
– ...che voi crediate a Maria. - …że wierzycie Marii.
– ...che loro credano a Maria. - …że wierzą Marii.
➡️ Czasownik -IRE, np. aprire:
– ...che io apra la finestra. - …że otworzę okno.
– ...che tu apra la finestra. - …że otworzysz okno.
– ...che lui/lei apra la finestra. - …że otworzy okno.
– ...che noi apriamo la finestra. - …że otworzymy okno.
– ...che voi apriate la finestra. - …że otworzycie okno.
– ...che loro aprano la finestra. - …że otworzą okno.
Zwróć uwagę, że forma noi jest identyczna jak w czasie presente semplice trybu oznajmującego (trochę ułatwia).😊
🤌 Przykłady z życia wzięte:
- Penso che tu parli molto bene italiano. - Myślę, że mówisz bardzo dobrze po włosku.
- Credo che lavorino troppo. - Sądzę, że pracują za dużo.
- Dubito che arriviate in tempo. - Wątpię, żebyście przyjechali na czas.
- Sono felice che voi studiate l’italiano. - Cieszę się, że uczycie się włoskiego.
- Ho paura che lui perda il treno. - Boję się, że on spóźni się na pociąg.
- Voglio che tu dorma di più. - Chcę, żebyś spał/a więcej.
💡Ale uwaga: jeśli podmiot jest ten sam, użyjemy konstrukcji di + infinito (bezokolicznik), więc:
- Penso di avere ragione. – Myślę, że mam rację.
- Abbiamo paura di non essere pronti. – Boimy się, że nie jesteśmy gotowi.
I wtedy congiuntivo nie ma.😊
