Są takie włoskie słówka, które wyglądają zupełnie niepozornie, a potrafią przydać się w niemal każdej rozmowie. Jednym z nich jest właśnie appena, bo w zależności od kontekstu może oznaczać „dopiero co”, „zaledwie”, „ledwo”, a nawet „jak tylko”. Sporo jak na jedno małe słowo, prawda?😊
Sprawdźmy, jak używać go w praktyce.👇
🕒 1. Dopiero co, właśnie.
Kiedy coś wydarzyło się dosłownie przed chwilą, używamy appena w znaczeniu „dopiero co” lub „właśnie”:
- Ho appena finito di lavorare. - Właśnie skończyłem/am pracę.
- Il treno è appena partito. - Pociąg właśnie odjechał.
- Abbiamo appena mangiato.- Dopiero co zjedliśmy.
💡 Zwróć uwagę, że w czasie passato prossimo słówko appena najczęściej stawiamy między czasownikiem posiłkowym (avere lub essere) a imiesłowem czasu przeszłego:
- Ho appena visto Marco. - Właśnie widziałem/am Marka.
📉 2. Zaledwie, ledwo, prawie wcale… nie.
Appena może też podkreślać, że czegoś jest bardzo mało albo że coś udaje się zrobić z trudem:
- Ci conosciamo appena. - Prawie wcale się nie znamy.
- Il bambino ha appena tre anni. - Dziecko ma zaledwie trzy lata.👶
- Ti sento appena, puoi parlare più forte? - Ledwo Cię słyszę, możesz mówić głośniej?
W tym znaczeniu często spotkasz również wyrażenie a malapena - „z trudem”, „ledwo”.
- Riesco a malapena a tenere gli occhi aperti! - Ledwo mogę utrzymać oczy otwarte!😴
⚡ 3. Jak tylko, gdy tylko.
A teraz bardzo przydatna konstrukcja: appena + zdanie. Używamy jej, gdy chcemy powiedzieć, że jedna czynność nastąpi zaraz po drugiej.
- Ti chiamo appena arrivo a casa. - Zadzwonię do Ciebie, jak tylko dotrę do domu.🏠
- Appena ho un momento libero, ti scrivo. - Jak tylko będę mieć wolną chwilę, napiszę do Ciebie.
- Appena finisco, usciamo! - Jak tylko skończę, wychodzimy!
- Appena avrai finito di lavorare, andremo a fare spese. - Jak tylko skończysz pracować, pójdziemy na zakupy.
W tym znaczeniu możesz również użyć non appena, które oznacza dokładnie to samo:
- Non appena arrivo, ti avviso. - Jak tylko dotrę, dam Ci znać.
✨ Są jeszcze dwa przydatne wyrażenia:
⏰ Appena in tempo - w ostatniej chwili, ledwo na czas.
- Siamo arrivati appena in tempo per prendere il treno! - Zdążyliśmy na pociąg dosłownie w ostatniej chwili!
🤏 Appena appena - odrobinkę, ledwo-ledwo.
- Apri la finestra appena appena. - Uchyl okno tylko troszeczkę.
Jedno małe słówko, a tyle możliwości!🇮🇹😊