Cierpliwość po włosku to la pazienza, więc „być cierpliwym” możemy wyrazić za pomocą wyrażenia avere pazienza. Zauważ, że w języku włoskim użyjemy tutaj czasownika „mieć” - avere, a nie „być” - essere. W języku polskim też możemy oczywiście „mieć cierpliwość”, najczęściej do kogoś lub do czegoś: mieć cierpliwość do dzieci, do sąsiada czy do składania mebli bez instrukcji.😂 Dzisiaj jednak interesuje nas trochę inne użycie avere pazienza, bo kiedy Włoch powie:
🇮🇹 Abbi pazienza!
wcale nie musi chodzić mu po prostu o to, żebyśmy „byli cierpliwi”. W zależności od sytuacji, tonu głosu i intencji mówiącego te dwa niepozorne słowa mogą nabrać całkiem inne znaczenie.😉
📌 Oczywiście najczęściej usłyszymy je wtedy, kiedy ktoś prosi nas, żebyśmy poczekali albo znieśli przez chwilę jakąś niedogodność, czyli po prostu wykazali się cierpliwością:
- Abbi pazienza, il treno è in ritardo di dieci minuti. - Cierpliwości, pociąg ma dziesięć minut opóźnienia.
- Abbi pazienza ancora un momento, sto finendo. - Poczekaj jeszcze chwilę, już kończę.
📌 Bardzo często pojawia się również wtedy, kiedy chcemy powiedzieć coś, co może nie spodobać się naszemu rozmówcy, na przykład, gdy nie zgadzamy się z nim albo delikatnie chcemy go poprawić. W takiej sytuacji to wyrażenie działa trochę jak nasze „wybacz, ale…”, „przepraszam, ale…” albo „z całym szacunkiem, ale…”:
- Abbi pazienza, ma non credo che le cose siano andate come dici tu. - Wybacz, ale nie sądzę, żeby sprawy potoczyły się tak, jak mówisz.
- Abbi pazienza, oggi proprio non posso venire a darti una mano. - Przepraszam, ale dzisiaj naprawdę nie mogę przyjść ci pomóc.
📌 Jest jeszcze trzecia możliwość i tutaj do gry wchodzi intonacja.😅 Kiedy Abbi pazienza! zostaje wypowiedziane ostrzej, z irytacją albo zniecierpliwieniem, cierpliwości zaczyna brakować raczej osobie, która je wypowiada.😉 Wtedy:
🇮🇹 Ma abbi pazienza!
może być bliższe polskiemu „No daj spokój!”, „No proszę cię!”, „No ile można!” czy nawet „No już wystarczy!”:
- Ma abbi pazienza! Ti ho detto cento volte di non toccare quel tasto! - No ile można! Sto razy ci mówiłem/am, żeby nie dotykać tego przycisku!
❗ Na koniec spójrzmy jeszcze na samo abbi, bo ta forma może wyglądać trochę zagadkowo. Pochodzi od czasownika avere i jest formą imperativo, czyli trybu rozkazującego, dla osoby tu. A jeśli zwracamy się do kogoś grzecznościowo przez Lei, zamiast abbi użyjemy formy abbia:
🇮🇹 Abbia pazienza! - Proszę o cierpliwość! / Proszę chwilę poczekać!
- Signora/e, abbia pazienza! Ci vuole ancora qualche minuto. - Proszę o cierpliwość! Potrzeba jeszcze kilku minut.
💡 Czyli dwa słowa, a zakres całkiem szeroki: od spokojnego „cierpliwości”, przez dyplomatyczne „wybacz, ale…”, aż po pełne zniecierpliwienia „No ile można!”.
Jak zwykle po włosku sporo zależy nie tylko od tego, co mówimy, ale też jak to mówimy.😄🇮🇹